Sağlık & Klinik Terimleri

Sağlık & Klinik 85

20 Yaş Dişi ÇekimiGenellikle geç yaşta çıkan ve sıkışma, ağrı ya da çürük gibi sorunlara yol açabilen yirmi yaş dişlerinin cerrahi olarak alınması işlemidir.→ADSM (Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi)Diş hekimliği hizmetlerinin birden fazla ünitede sunulduğu, ağız ve diş sağlığına yönelik ruhsatlı sağlık kuruluşu.→Aile DanışmanlığıAile danışmanlığı, aile bireyleri arasındaki iletişim, çatışma ve uyum konularının bir uzman eşliğinde birlikte ele alındığı destek sürecidir.→Akdeniz DiyetiAkdeniz diyeti, zeytinyağı, sebze, meyve, baklagil, balık ve tam tahıl ağırlıklı beslenmeye dayanan, işlenmiş gıdayı azaltan bir beslenme modelidir.→AnamnezHastanın veya danışanın şikayet, geçmiş ve alışkanlıklarının ilk görüşmede kayıt altına alınması.→Anamnez FormuDanışanın sağlık geçmişi, alışkanlıkları ve hedeflerinin ilk görüşmede kaydedildiği form; sağlıklı bir takip sürecinin temelini kurar.→Anksiyete (Kaygı Bozukluğu)Anksiyete, günlük yaşamı etkileyecek düzeyde sürekli endişe, gerginlik ve kaygı halinin görüldüğü, hem zihinsel hem bedensel belirtilerle ortaya çıkan bir durumdur.→Antropometrik ÖlçümAntropometrik ölçüm, boy, kilo, bel çevresi ve vücut oranları gibi bedensel verilerin standart yöntemlerle ölçülmesidir.→Aralıklı Oruç (Intermittent Fasting)Beslenmenin belirli saat aralıklarıyla sınırlandığı, diyetisyen takibi gerektiren beslenme modeli.→Aşı Takvimi (Evcil Hayvan)Kedi ve köpeklerin yaşa göre olması gereken aşılarının zaman çizelgesi.→Bazal MetabolizmaBazal metabolizma, vücudun dinlenme halinde nefes alma, dolaşım ve organ çalışması gibi temel işlevleri sürdürmek için harcadığı en düşük enerji miktarıdır.→Beslenme DanışmanlığıDiyetisyenin danışanın beslenme alışkanlıklarını değerlendirip kişiye uygun beslenme planı hazırladığı ve takip ettiği hizmet.→Beslenme GünlüğüBeslenme günlüğü, danışanın gün içinde yediği ve içtiği her şeyi kaydettiği, beslenme alışkanlıklarını görünür kılan bir takip aracıdır.→Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)Düşünce ve davranış kalıplarını değiştirmeye odaklanan, kanıta dayalı psikoterapi yaklaşımı.→Bipolar BozuklukBipolar bozukluk, kişinin ruh halinde coşkulu dönemlerle çökkün dönemlerin birbirini izlediği ruhsal bir tablodur.→Check-upBelirti olmadan yapılan, genel sağlık durumunu tarayan kapsamlı kontrol muayenesi.→Çift TerapisiÇift terapisi, ilişkilerinde iletişim, güven veya çatışma sorunları yaşayan çiftlerin bir psikolog eşliğinde birlikte görüştüğü destek sürecidir.→Çocuk ve Ergen TerapisiÇocuk ve ergen terapisi, gelişim çağındaki bireylerin duygusal ve davranışsal zorluklarını yaşına uygun yöntemlerle ele alan terapi alanıdır.→Danışan GizliliğiSağlık ve danışmanlık hizmetlerinde danışana ait kişisel ve sağlık bilgilerinin izinsiz paylaşılmadan korunması ilkesi.→DepresyonDepresyon, uzun süre devam eden mutsuzluk, isteksizlik ve keyif alamama haliyle birlikte enerji ve motivasyon kaybının görüldüğü bir ruhsal durumdur.→DetoksDetoks, belirli bir dönem boyunca sebze, meyve ve sıvı ağırlıklı beslenerek sindirim sistemini dinlendirmeyi ve daha hafif hissetmeyi amaçlayan bir uygulamadır.→Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)DEHB, dikkati sürdürmede güçlük, unutkanlık, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik gibi belirtilerle kendini gösteren, çocuklukta başlayabilen bir gelişimsel durumdur.→Diş BeyazlatmaDiş rengini açmak için klinikte veya evde uygulanan estetik diş hekimliği işlemi.→Diş ÇekimiKurtarılamayacak kadar hasarlı, ileri düzeyde çürümüş veya sıkışmış bir dişin çene kemiğinden alınması işlemidir.→Diş ÇürüğüAğızdaki bakterilerin ürettiği asitlerin diş minesini ve alt dokuları eriterek zamanla boşluk oluşturduğu, ilerleyici diş hasarıdır.→Diş DolgusuÇürük yüzünden madde kaybına uğramış dişin, temizlendikten sonra uygun dolgu malzemesiyle doldurularak biçim ve işlevinin geri kazandırılması işlemidir.→Diş Eti ÇekilmesiDiş etinin zamanla geri çekilerek diş köklerinin açığa çıkması ve hassasiyete yol açması durumudur, çoğunlukla diş eti hastalıklarıyla ilişkilidir.→Diş İmplantıEksik dişin yerine çene kemiğine yerleştirilen titanyum vida üzerine protez uygulanması.→Diş Taşı TemizliğiDiş yüzeyinde biriken tartarın ultrasonik aletlerle temizlendiği koruyucu diş hekimliği işlemi.→Diş TeliÇapraşık veya düzensiz dişleri ve kapanış bozukluklarını düzeltmek için dişlere sabitlenen braket ve tellerden oluşan ortodontik tedavi aracıdır.→Diyet ListesiDiyet listesi, danışanın hedefine, ölçümlerine ve yaşam düzenine göre diyetisyen tarafından hazırlanan kişiye özel öğün planıdır.→Duygusal YemeDuygusal yeme, açlık hissi olmadan stres, sıkıntı veya mutluluk gibi duyguların etkisiyle yemek yeme davranışıdır.→e-Nabız ve MBYSSağlık kuruluşlarının hasta işlem verilerini Sağlık Bakanlığı sistemlerine (MBYS/e-Nabız) elektronik ortamda bildirmesini sağlayan altyapıdır.→EMDR TerapisiGöz hareketleriyle duyarsızlaştırma tekniğine dayanan, travma odaklı psikoterapi yöntemi.→Glisemik İndeksGlisemik indeks, bir besinin kan şekerini ne kadar hızlı ve yüksek düzeyde yükselttiğini gösteren, 0 ile 100 arasında sıralanan bir puanlama sistemidir.→Grup TerapisiGrup terapisi, benzer zorluklar yaşayan birkaç danışanın bir uzman eşliğinde bir arada çalıştığı terapi biçimidir.→Gülüş TasarımıDişlerin, diş etinin ve dudak hattının birlikte değerlendirilerek kişiye uygun estetik bir gülüş planının oluşturulduğu bütünsel yaklaşımdır.→İdrar Tahliliİdrar tahlili, idrarın içeriğini inceleyerek böbrek, idrar yolları ve genel metabolizma hakkında bilgi veren, sık başvurulan bir laboratuvar testidir.→İmplant Üstü ProtezÇene kemiğine yerleştirilen implantlar üzerine sabitlenen, hareketli protezlere göre daha tutucu ve konforlu diş protezi çözümüdür.→İnsülin Direnciİnsülin direnci, hücrelerin insülin hormonuna verdiği yanıtın zayıflaması ve kan şekerini düşürmek için giderek daha fazla insülin salgılanması durumudur.→Kalori AçığıKalori açığı, günlük harcanan enerjinin alınan enerjiden fazla olması ve vücudun aradaki farkı kendi depolarından karşılaması durumudur.→Kanal TedavisiÇürük veya travma nedeniyle iltihaplanan diş özünün temizlenip kanalların doldurulmasıyla dişin çekilmeden korunmasını sağlayan işlemdir.→Karbonhidrat SayımıKarbonhidrat sayımı, öğünlerde tüketilen karbonhidrat miktarının gram cinsinden takip edilmesine dayanan bir beslenme planlama yöntemidir.→Karma AşıKarma aşı, kedi ve köpekleri birden fazla bulaşıcı hastalığa karşı aynı anda koruyan ve genç yaşta başlayıp düzenli tekrarlanan bir aşı grubudur.→Ketojenik DiyetKarbonhidratın ciddi biçimde kısıtlanıp yağ ağırlıklı beslenilen, uzman takibi gerektiren diyet.→Kısırlaştırma (Kedi ve Köpek)Evcil hayvanlarda üremeyi önleyen, sağlık açısından da önerilen cerrahi operasyon.→Klinik PsikologPsikoloji lisansı üzerine klinik psikoloji alanında yüksek lisans veya doktora yapmış, ruhsal değerlendirme ve psikoterapi süreçlerini yürüten psikolog.→Kuduz AşısıKuduz aşısı, kedi, köpek gibi evcil hayvanları ölümcül kuduz hastalığına karşı korumak için uygulanan ve düzenli tekrarlanması gereken bir aşıdır.→Lamine DişDişin ön yüzeyine yapıştırılan ince porselen tabakalarla renk, biçim ve dizilim düzensizliklerinin giderildiği estetik diş uygulamasıdır.→Makro BesinlerMakro besinler, vücudun enerji ve yapı ihtiyacını karşılayan protein, karbonhidrat ve yağ olmak üzere üç ana besin grubudur.→Metabolik SendromMetabolik sendrom, karın bölgesi yağlanması, yüksek kan şekeri, tansiyon ve kan yağları bozukluklarının bir arada görüldüğü risk tablosudur.→Mikroçip (Evcil Hayvan Kimliklendirme)Evcil hayvanın deri altına yerleştirilen, sahibiyle eşleştirilmesini sağlayan kimlik çipi.→Mindfulness (Bilinçli Farkındalık)Mindfulness, kişinin dikkatini yargılamadan şimdiki ana yöneltmesini sağlayan, ruhsal iyi oluşu destekleyen bir farkındalık uygulamasıdır.→Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)Obsesif kompulsif bozukluk, istem dışı gelen rahatsız edici düşüncelerin ve bu düşünceleri yatıştırmak için tekrarlanan davranışların görüldüğü bir durumdur.→Öfke KontrolüÖfke kontrolü, kişinin öfke duygusunu tanıması ve bu duyguyu kendine ya da çevresine zarar vermeden yönetmesini hedefleyen bir çalışma alanıdır.→Online TerapiPsikolojik danışmanlığın görüntülü görüşme üzerinden uzaktan yürütülmesi.→Ortodonti (Diş Teli)Diş ve çene düzensizliklerinin tel veya şeffaf plaklarla düzeltildiği diş hekimliği dalı.→Oyun TerapisiÇocukların kendilerini oyun yoluyla ifade etmesine dayanan, duygusal ve davranışsal süreçlerin oyun ortamında ele alındığı terapi yaklaşımı.→Panik AtakPanik atak, aniden başlayan yoğun korku veya huzursuzlukla birlikte çarpıntı, nefes darlığı ve baş dönmesi gibi bedensel belirtilerin görüldüğü kısa süreli ataklardır.→Parazit TedavisiParazit tedavisi, evcil hayvanları iç ve dış parazitlerden korumak için uygulanan, düzenli aralıklarla tekrarlanan koruyucu ve tedavi edici uygulamalardır.→PoliklinikYatış olmadan ayakta muayene, tanı ve tedavi hizmeti sunan, ruhsatlı sağlık kuruluşu türü.→Protez DişEksik veya kaybedilen dişlerin işlevini ve görünümünü geri kazandırmak için hazırlanan sabit ya da hareketli yapay diş uygulamasıdır.→Psikolojik DanışmanlıkPsikolojik danışmanlık, kişinin günlük yaşamdaki zorluklarını, kararlarını ve gelişim alanlarını bir uzmanla birlikte ele aldığı destekleyici bir görüşme sürecidir.→PsikoterapiPsikoterapi, ruhsal zorlukların uzman bir ruh sağlığı profesyoneliyle yapılan düzenli görüşmeler yoluyla ele alındığı bilimsel temelli bir tedavi sürecidir.→Reçete (e-Reçete)Hekimin hastaya yazdığı ilaç ve tedavi belgesidir; bugün büyük ölçüde elektronik (e-reçete) düzenlenir.→Sağlık Meslek Hizmet Birimi (SMHB)Sağlık meslek mensuplarının serbest meslek icrası için İl Sağlık Müdürlüğünden ruhsat alarak açtığı, kişiye özel çalışma birimi.→Sağlıkta Reklam YasağıSağlık meslek mensuplarının ve kuruluşlarının hasta çekmeye yönelik övücü, karşılaştırmalı ve yanıltıcı tanıtım yapmasını sınırlayan mevzuat düzenlemesi.→Şeffaf PlakDiş teline alternatif olarak, kişiye özel üretilen saydam plaklarla dişlerin kademeli biçimde düzeltildiği görünmez ortodonti yöntemidir.→Şema TerapiŞema terapi, çocuklukta oluşan ve yetişkinlikte tekrar eden olumsuz düşünce ve davranış kalıplarını fark edip değiştirmeyi amaçlayan bir terapi yaklaşımıdır.→Serbest DiyetisyenBeslenme ve diyetetik lisansına sahip, kendi adına ruhsatlı bir birim açarak serbest çalışan diyetisyen.→Sosyal Fobi (Sosyal Anksiyete)Sosyal fobi, kişinin başkaları tarafından değerlendirileceği toplumsal ortamlarda yoğun kaygı ve kaçınma yaşadığı bir kaygı bozukluğudur.→Sporcu BeslenmesiSporcu beslenmesi, düzenli egzersiz yapan kişilerin performans, dayanıklılık ve toparlanma ihtiyaçlarına göre düzenlenen beslenme yaklaşımıdır.→SüpervizyonBir terapist veya danışmanın yürüttüğü vakaları daha deneyimli bir meslektaşıyla düzenli olarak ele alıp mesleki gelişimini sürdürdüğü destek süreci.→Tabip Odası KaydıHekimlerin mesleki faaliyetlerini yürütebilmek için bağlı bulundukları ildeki tabip odasına yaptırması gereken zorunlu üyelik kaydı.→Tam Kan Sayımı (Hemogram)Tam kan sayımı, kandaki alyuvar, akyuvar ve trombosit gibi hücrelerin sayısını ve oranlarını ölçerek genel sağlık durumu hakkında bilgi veren bir tahlildir.→Terapötik İlişkiTerapötik ilişki, danışan ile uzman arasında kurulan güven, iş birliği ve saygıya dayalı çalışma bağıdır.→Tiroid Testi (TSH)Tiroid testi, tiroid bezinin çalışmasını değerlendirmek için TSH ve ilgili hormon düzeylerini ölçen, kan örneğiyle yapılan bir tahlildir.→Toplam Günlük Enerji Tüketimi (TDEE)TDEE, bir kişinin dinlenme, hareket ve sindirim dahil gün boyunca harcadığı toplam enerji miktarıdır.→Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)TSSB, kişinin yoğun bir travmatik olayın ardından yaşadığı, olayı yeniden yaşama, kaçınma ve aşırı uyarılma belirtileriyle görülen ruhsal bir tablodur.→ÜTS (Ürün Takip Sistemi)Tıbbi cihaz ve kozmetik ürünlerin üretimden kullanıma kadar tekil olarak izlendiği ulusal kayıt ve takip sistemi.→Uzaktan Sağlık HizmetleriDanışan ile sağlık meslek mensubunun bilgi ve iletişim teknolojileri üzerinden yüz yüze gelmeden yürüttüğü değerlendirme, takip ve danışmanlık hizmetleri.→Uzman PsikologPsikoloji lisansı üzerine ilgili bir alanda yüksek lisans yaparak uzman unvanını kazanmış psikolog.→Vücut Analizi (Bioimpedans)Yağ, kas ve su oranlarını ölçen, diyet sürecinin takibinde kullanılan ölçüm yöntemi.→Vücut Kitle İndeksi (VKİ)Vücut kitle indeksi, kilonun boyun karesine bölünmesiyle elde edilen ve kişinin zayıf, normal, fazla kilolu veya obez sınıfında olup olmadığını gösteren bir orandır.→Zirkonyum KaplamaMetal altyapı yerine zirkonyum kullanılan, doğal görünümü ve dayanıklılığıyla öne çıkan estetik diş kaplama yöntemidir.→